İnovasyon Atölye Raporu

İNOVASYON

İnovasyon nedir?

İnovasyonu Amerika sözlük şirketi olan Webster, “yeni ve farklı bir sonuç” olarak tanımlarken, Türkçe’deyse “yenilikçilik, yenilik, yenileme ve yenileşim” gibi sözcüklerle karşılanmaya
çalışılsa da tek bir sözcükle ifade etmek zordur.
İnovasyonun tanımı konusunda uluslararası düzeyde kabul gören kaynakların başında Oslo
Kılavuzu gelir. Bu kılavuza göreyse inovasyon; işletme içi uygulamalarda, dış ilişkilerde yeni
veya önemli derecede iyileştirilmiş bir ürün, hizmet, süreç, yeni bir pazarlama yöntemi ya da
yeni bir organizasyonel yöntemin gerçekleştirilmesidir.

İnovasyon ve İcat Aynı Şey Midir?

İnovasyon icat değildir. İcatların sonuçlarından yararlanabilir ancak asıl önemli olan ekonomik getirisi olan, henüz yapılmamış, bilinmeyen bir şeyleri yapmaktır. Bu nedenle de fikirler
ve kavramlar önem kazanır.
Aklımızda somut bir şekilde kalması için keşif, icat ve inovasyonu bir örnekle karşılaştıralım.
Küf mantarının bakteriyi öldürmesi bir keşif ve antibiyotiği üretmekse bir icattır. İnovasyon
ise bir marka altında müşteriye ulaştırmak, pazarlamaktır.

İnovasyon Neden Önemlidir?

Hızla gelişen ve ilerleme kaydeden dünyamızda, gündemi yakından takip ederek hayata ayak
uydurabilmek için inovasyon önemlidir. Günümüzde ticari işletmeler; pazar payını artırmak,
rekabet ortamında öne çıkmak ve müşterilerin ihtiyaçlarını en üst seviyede gidermek için
benzersiz ürün ve hizmetler bulmak zorundadır. Ürünlerini sürekli geliştirip, kullanım kolaylığı
sağlaması için çalışmaktadırlar. Çünkü yapılan her yenilik sizi rakiplerinizden ayıran en önemli
unsurdur.
Örneğin; Bu sunumu bir bilgisayardan dinliyor ve bunu gerçekleştirirken rahat hissediyorsanız; o bilgisayar iyi bir inovasyon sürecinden geçmiştir. Ama keşke bilgisayarım biraz daha hafif olsaydı veya daha hızlı olsaydı gibi şeyler düşünüyorsanız, o bilgisayarın halen inovasyon
sürecine ihtiyacı vardır.

İnovasyon Kaynakları Nelerdir?

Basitçe düşündüğümüzde inovasyona sebep olan kaynaklar zaman içinde gelişen problem ve
ihtiyaçlarımızdır. Ama her zaman ihtiyaçlarımıza göre inovasyon hazırlamak uzun süreli başarıyı getirmez. Burada farklı yaklaşımlar ortaya çıkmıştır.
Drucker’a göre inovasyon kaynakları; sektör bünyesi ve sektör dışında olmak üzere iki ana
başlığa ayrılır;
Sektör bünyesindeki kaynaklar
 Beklenmedik başarı ve başarısızlıklar.
 Bağdaşmazlıklar (beklenilen ve gerçekleşen arasındaki uyuşmazlık)
 Süreç gerekleri (bir süreçte zayıf ya da eksik bir halka varsa burada inovasyona yer vardır
diyebiliriz.)
 Sektör ve pazarın değişimi (müşteri profili değişimi veya bir sektörün çok hızlı büyümesi
sayılabilir.)
Sektör dışındaki kaynaklar
 Nüfus bileşimindeki değişimler
 Anlam ve algı değişiklikleri (deneyimler sonucu ders alma ve buna bağlı olarak bakış açısı
değişimi)
 Yeni bilgi

İnovasyon Çeşitleri Nelerdir?

1) Ürün İnovasyonu: Alanındaki yeniliklerden ürünün kalitesine kadar her şeyi içermektedir.
Yani ürün inovasyonunda kilit nokta ürüne değer katmaktır. Ürün inovasyonuna örnek verecek olursak cep telefonu üreticileri, her yıl yeni bir sürüm yayınlama eğilimindedir. Üretici
bunu yaparken benzersiz bir şey sunmaya çalışır. Bu yöntemle müşteri geri bildirimleri alınır
ve geliştirilmiş bir ürüne dönüştürülür.
2) Pazarlama İnovasyonu: Yeni ürün ve hizmetlerin pazar başarısına katkıda bulunan tüm
inovasyon faaliyetlerini kapsamaktadır. Bir ürünün tasarlanma veya paketlenme biçiminde,
hatta fiyat veya promosyonuyla ilgili diğer kararlarda üreticinin kapsamlı ve yeni bir pazarlama stratejisi geliştirmesi gerekir.
3) Hizmet İnovasyonu: Hizmet inovasyonu, müşteri deneyimi etrafında döner ve hizmetle ilgili yeniliklerle başlar. Bu alandaki yenilikler, bazen kullanımı kolaylaştırarak, bazen de işlevselliği vurgulayarak ürün özelliklerini geliştirmektedir. Hizmet inovasyonuna, sraç kullanım
kılavuzlarının değişimini örnek gösterebiliriz. Otomotiv firmaları büyük ve kullanışsız kılavuzların yerine kullanım kapsamı daha geniş, araba ve sürücüyle ilgili her şeyi içeren kişiselleştirilmiş bir uygulama tasarlamışlardır.
4) Organizasyonel İnovasyon: Sürekli bir şekilde süreçlerin iyileştirilmesini kapsayan bir süreçtir. Organizasyonel yenilikler, süreci ve yapıyı etkiler. Bunlar süreç yenilikleri veya yönetim
yenilikleri olabilir. Maliyetleri düşürmek için teslimat süreçlerini optimize etmek veya müşteri
memnuniyetini ölçmek için yeni araçlar ayarlamak ise tam bir organizasyonel inovasyon örneği olacaktır.
5) İş modeli İnovasyonu: Firmanın tüketiciye sunduğu ürün ya da hizmeti nasıl ulaştırdığı ve
bundan nasıl bir gelir elde ettiği ile ilgili bir olgudur. Hizmet inovasyonu ile çok benzerdir fakat burada asıl strateji iş modeli oluşturulmasıdır.
İnovasyon Yönetimi
Firmanın yenilik geliştirme faaliyetlerinin bütünsel ve sistemsel olarak ele alınması olarak tanımlanır. Gerekliliği ise sektör ve firma ölçeğinden bağımsız olarak tüm kuruluşların sahip olması gereken yetkinliklerden bir tanesi olmasından gelmektedir.
Popüler İnovasyon Yönetimi Uygulamaları
- Aşma Geçiş Sistemi: Ürün ve hizmet odaklı bir inovasyondur. Tek bir akış içinde tasarlanan
bir süreçtir. Sistematik olarak ilerlemeyi amaçlar. Fikir havuzundan müşteriye kadar pek çok
aşamayı içermektedir.
- Odak Grup Çalışması: Test ve deney grupları oluşturulur. Revizyon sonrası denemeleri içeren bir test sürecidir. İhtiyaçlara dair geri bildirimler almayı amaçlar.
- Açık İnovasyon: Tüketici kanalı oluşturulup, Öneri, geri bildirim alma hedeflenir. Bu süreç
Cazip fikirleri ticarileştirme için iyi bir fırsattır.
- Firmanın Partnerliği: Ortak akıl ile oluşturulmuş ürün ve hizmet odaklı bir inovasyon sürecidir. Asıl amacı Bakış açısını geliştirmektir. Pazar ekosisteminin tüm üyeleriyle iletişim kurulur.

İnovasyon Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar

1) Buluşlar inovasyon mudur? Yeni bir buluş, inovasyon olabilir ancak her buluş inovasyon
değildir.
Örneğin Edison’un bulduğu ampul, türünün ilk örneği değildi. 1761’de Kinnersley adlı bir mucit ilk prototipleri geliştirmişti. Ayrıca Edison’un ampulü 1880’de piyasaya çıktığında, başka
ülkelerde de birçok kişi bu fikir üzerinde çalışıyordu. Ancak şu an ampul denilince ilk akla gelen Edison dur. Geçelim
2) İnovatif fikirler daha önce kimsenin düşünmediği fikirler olmak zorunda mıdır? Hayır değildir. Hatta çoğu zaman tam tersi geçerlidir. Başarılı inovasyonlar, genelde başka kişilerden
ya da sektörlerden öğrenilen bilgilerle ortaya çıkar.
3) İnovasyonlar pazarda ilk olmak zorunda mıdır? Her zaman değildir. Aslında şimdiki örneğimiz önceki iki sorununda net bir cevabıdır
Bilinenin aksine iPhone ilk akıllı telefon değildi 1984’te çıkan ay bi em saymın da kalem ile
dokunmatik ekran özelliğine sahipti ancak 2007’de Steve Jobs’ın harika sunumuyla tanıtılan
iPhone "Apple telefonu yeniden icat ediyor." gibi iddialı sloganları ve yenilikçi tasarımıyla büyük ilgi görmüştür.
4) Tasarımı değişen bir ürün inovasyon mudur? Hayır. Burada ölçü yeni ve önemli bir değer
ortaya çıkartmaktır. Farklı kitlelere hitap eden renk seçenekleri ile pazara çıkmak, pazarda
hareketlilik yaratabilir ancak bu kısıtlı ölçülü olacaktır.
İnovatif Düşünme ve Yaratıcı Düşünce
İnovatif düşünme kısaca, yeni fikirler bulmak ve sorunları çözmek amacıyla yaratıcı problem
çözmeyi esas alan bir düşünce sistemidir.
Yaratıcı problem çözümlerinin yeni ürün, süreç veya servisler üretmek için kullanılması inovasyonu ortaya koymaktadır. Dolayısıyla bir çizim yaratıcı olabilirken bu çizimin hayata geçirilmesi inovasyona işaret etmektedir. Buna göre yaratıcılık inovasyonun tek değil ama önemli
bir ön koşulu durumundadır.

Yaratıcılık ve İnovasyonun 8 Kuralı

 İnovasyon en baştan başlar.
 İnovasyon her yerde olabilir.
 İnovasyon bir takım oyunudur.
 İnovasyon kolay bir iş değildir ama asla imkansız da değildir.
 Adım adım çıkılacak uzun ama devam edilirse kesinlikle başarıya ulaşacak bir yoldur.
 İnovasyonun temeli güvendir.
 Müşteri her zaman haklı değildir ama inovasyonun kalbinde oturur.
 Kaybetmeyi bil ama asla ona yenilme!

İnovasyonun Önündeki Engeller Nelerdir?

- Kurumsal direnç: Bir kurumda, çalışanların belirli alışkanlıkları vardır. İnovasyonun getirdiği
yenilik, alışkanlıkların değişmesine neden olacaktır ve bildiğimiz gibi alışkanlıkları değiştirmek
zordur.
- Örgütsel Yapı: Mevcut örgütsel yapıların çoğu, çalışanların verilen işleri yapmalarının yeterli
olduğu anlayışına sahiptir. Bu da yaratıcı düşünme ve üretme ortamının gelişmemesine neden olmaktadır.
- Ön Kabuller: Çoğu kişi, genellikle inovasyonun zor olduğunu düşünerek iyi bir fikrin zaten
başkaları tarafından da düşünüldüğünü, dolayısıyla ilgili çalışmaya ayrılacak kaynağın israf olduğunu kabul eder. Bu ön kabul, birçok çalışmanın durmasına neden olur.
- Pazar Taleplerini Karşılayamama: İnovasyonun amacı, pazarda ticari değeri olan bir mal
veya hizmet üretimidir. Pazarın önceliklerini dikkate almayan, alıcı bulamayan bir yeniliğin
inovasyon değeri kazanması zordur.
- Yaratıcı Düşünememe: İnovasyon, bir yeniliğin keşfi ile mümkün olmaktadır. Bu da ancak
yaratıcı düşünme ile söz konusu olacaktır.
- Vizyoner Lider Eksikliği: Bir kurumda genel inovatif düşünce atmosferinin oluşturulması, kurumda kabul gören vizyoner bir liderin varlığına bağlıdır.

İnovasyon Lideri Ülkeler

Tablolara baktığımızda aynı ülkelerin aralarında sıra değiştirdiğini görüyoruz. Sadece 2019 yılında İsrail,İrlanda yerine ilk defa listeye giriyor. Son dört yılda da İsviçre’nin birinci olduğunu görüyoruz.

Peki bu ülkeler listede kalmak için neler yapıyorlar? Örnek vermek gerekirse ABD'nin inovasyon dinamikleri arasında inovasyon kümelenmeleri, sürdürülebilirlik odağı ile akademi-sanayi
arasındaki sıkı bağlantı baş sırada yer alıyor. Almanya ise, inovasyonu güçlendirmek ve uluslararası anlamda uygulamak için 5 ana şehirde Alman Araştırma ve İnovasyon merkezleri kurdu.

Sağlık Alanında Yapılan İnovasyonların Önemi Nedir?

Ülkemiz ve dünya sürekli bir değişim içindedir. Hastanın değişen ihtiyaçlarına cevap verebilmek için çalışanların yeteneklerini ve becerilerini geliştirmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Teknolojik değişimler, hasta ihtiyaçlarının karşılanmasında, sağlık sisteminin ve organizasyonların gelişmesinde gerekmektedir. Sağlık hizmetlerini zayıflatmadan bazı maliyet tasarrufları için yeni yöntemler arandığı vurgulanmaktadır. Değişen hasta ihtiyaçları ile hastanın güvenliği, sağlık hizmetlerinin kalitesi ve kapasitesinin geliştirilmesi hedeflenmektedir.

Ar-Ge ve İnovasyon

Ar-Ge'de inovasyon bilimsel ve teknik bilgi birikimini artırmak amacıyla sistematik bir temele
dayalı olarak yürütülen yaratıcı çaba ve bilgi birikiminin yeni uygulamalarda kullanımıdır. Fakat Ar-Ge'de yapılan inovasyonların 'Girişimsel inovasyon' özelliği yoksa yani Ar-Gede çalışan
kişilerin 'Girişimcilik' niteliği yok ise çalışmaları bir değer kazanmaz; Ar-Ge sonuçları inovasyona dönüştürülemez.

Dünyada Ar-Ge

Sağ tarafta bulunan tablo UNESCO İstatistik Enstitüsü tarafından yapılan bir çalışmada sonucu ortaya çıkan verilere göre dünyada Ar-Ge çalışmalarına en çok bütçe ayıran 10 ülkeyi göstermektedir. Bu tablo bakıldığında listenin ilk 2 ülkesi olan A.B.D ve Çinin Ar-Ge çalışmalarına ayırdığı bütçelerin toplamı bütün dünya üzerindeki Ar- Ge çalışma bütçesinin yüzde 47’sine denk geliyor. Bu 10 ülke dışında kalan ülkelerin arge faaliyetleri için ayırdıkları bütçe incelendiğinde ise bu bütçelerin toplamının dünya genelinde argeye ayrılan bütçenin %15ine bile denk gelmediği görünüyor.

Türkiye’de Ar-Ge

Grafik yıllara göre Ar-Ge çalışmalarının gayri safi yurt içi hasılattaki payını gösteriyor. Bu yüzde 2003 yılında yüzde 0.47 idi. 2003’ten 2018’e geçen 15 yıllık süreçte pay 1,03’e çıktı. 2019 yılı itibari ile bu pay 1.06’ya yükselerek bu dönemde hızlı bir iyileşme yaşanmasına sebep oldu. Ayrıca
2010 yılında 4 olan arge akredite merkez sayısının 2018 yılı itibari ile 31’e çıktığı ve
her geçen yıl ülkemizde argeye ayrılan bütçenin de arttığı gözlemlenmektedir.

Sağlık ve Eczacılıkta Yapılan İnovasyonlar

İLAÇ TARİF PROGRAMI; 2007 yılından bu yana eczacılık hizmetini sürdüren,aynı zamanda Bilgisayar Programcısı olan Ecz. Bora HAZIR’ın, eczanesinde çağdaş bir hizmet sunma fikri ile
oluşmuştur.Bu program vasıtasıyla eczane ilaç tarif etiketlerinde yapılan değişiklikle,ihtiyaç
olabilecek her türlü kullanım alanını karşılayacak etiket şablonları kullanılabilir kılınmıştır.
CRISPR teknolojisi;aslında 90’lı yıllardan beri duyduğumuz teknolojilerden bir tanesi. CRISPR
teknolojisi ile artık DNA’nın genetik hastalıkları içeren bölgeleri kesip atmak ve bu kısımları
sağlıklı parçalarla değiştirmek mümkün. CRISPR her ne kadar insanlık tarihinin en önemli teknolojilerinden olsa da kötüye kullanıma açık bir teknoloji.Birkaç yıl önce Çin’deki iki doktor
ikiz bebeklerden birinin gen dizilimini değiştirerek HIV virüsüne karşı dayanıklı hale gelmesini
sağladı ancak bu etik tartışmalara sebep olarak çok büyük tepki topladı.
Son bahsetmek istediğim örnek ülkemizde geliştirilen bir inovasyon örneği olan PORTLET
aleti.Bu alet kemoterapi hastalarının infüzör aletinden kurtulmalarını sağlıyor.Kemoterapi ilacının Portlet’in özel ceplerine yerleştirilmesiyle hastaların günlük aktivitelerini normal şekilde
sürdürmeleri sağlanmıştır.

Pandemi Döneminde Ortaya Çıkan İnovasyonlar

- Yüz maskeleri: Maskelerin standart tasarımlarının yarattığı konforsuzluk ve kullanışsızlık yenilikçi maskelerin ortaya çıkmasını sağladı. Var olan maskeler; kulaklarımızı ağrıttı, yüzümüzü
terletti, ipi koptu, ayrıca kullan at olması doğayı kirletti. İşte bu sorunları tespit eden duyarlı
kişiler, yenilikçi maskeler tasarlayarak sorunu çözmeye çalıştılar. Hatta maske tasarımları
öyle bir boyuta ulaştı ki artık mimiklerimizi okuyabilen maskeler dahi mevcut.
- Temassız dezenfektan standları: Temas etmemenin çok önemli olduğu bu dönemde, ayakla
basılan veya sensör ile çalışan dezenfektan standları tasarlandı.
- HES kodu: Hastalıkla temasa geçmiş kişiler veya hasta olan kişileri belirleyebilmek için TC
Kimlik numaralarına tanımlanan (HES) Kodu oluşturuldu. Böylece hasta veya hastalarla temasa geçmiş kişiler tespit edilerek izole edilebiliyor.
- Teslimat sırasında imza yerine SMS kodu: Bu yenilik ile artık kargo görevlisinin elindeki listeye imza atmıyor, görevliye bize gelen mesajdaki kodu söyleyerek kimliğimizi doğrulayabiliyoruz.
İnovasyon Bütünsel Bir Faaliyettir
İnovasyon, bir firmanın diğer faaliyetlerinden soyutlanmış bir faaliyet değildir. Aksine, firmadaki tüm faaliyetleri kapsar ve bütünsel yaklaşım gerektirir. İnovasyonun bütünsel bir faaliyet
olarak algılanmamasının doğuracağı pek çok problem bulunmaktadır.
İnovasyon, Ar-Ge laboratuvarında çalışan uzmanların işi olarak görüldüğünde: Farklı bakış
açılarına sahip kişilerin bilgi ve deneyimleriyle katkıda bulunması engellenebilir.
İnovasyon, sadece büyük firmaların yürütebileceği bir faaliyet olarak görüldüğünde, küçük ve
orta büyüklükteki firmaların rekabet güçleri kalmaz.
İnovasyon, yalnızca çok büyük ve önemli değişiklik ve yenilikler olarak algılandığında, küçük
değişik ve yeniliklerin sahip olduğu büyük potansiyel ihmal edilmiş olur.